Hans Timmermans

Directeur Data & Analytics, Belastingdienst

Digitale fiscale disruptie:
anders kijken naar data en privacy

Hans Timmermans, directeur Data & Analytics bij de Belastingdienst, legt de aanwezigen een aantal stellingen en dilemma’s voor. Hij ziet grote ontwikkelingen in het gebruiken van data, die de overheid voor fundamentele vragen plaatst. Onder meer op het gebied van privacy.

“Beseffen we wel goed op wat voor kruispunt in onze samenleving we staan? Gaat privacy alles beperken, of gooien we alles open? Gaan mensen hun eigen gegevens beheren en volledige controle krijgen over het gebruik van hun eigen data?” Timmermans schotelt de aanwezigen een aantal vragen van deze tijd voor, waar hij zelf het antwoord ook niet op heeft. Hoe dan ook: “Vanuit ons eigen domein, het belastingdomein, staan we voor een groot aantal uitdagingen.” Hij noemt het toeslagensysteem en de BTW-fraude. Dit soort fraude is met behulp van data-analyse goed op te sporen: “Vroeger duurde het weken voordat we een netwerk in kaart hadden gebracht, nu is het een kwestie van seconden. Daardoor is de opsporing sterk verbeterd.”

Een andere kijk

Data nemen exponentieel toe en de technologische mogelijkheden om deze te benutten groeien mee. “Data spelen nu al een cruciale rol in ons werk. Met technologie kunnen we veel doen, maar ik wil het graag ook over de echte uitdagingen en vraagstukken hebben. Die hebben niet met technologie te maken, maar met de vraag wat voor overheid wij willen zijn,” zegt Timmermans. Met behulp van data is een ander belastingstelsel mogelijk, vertelt hij. Een stelsel waarin bijvoorbeeld wordt bepaald hoeveel de overheid nodig heeft en waarin op basis daarvan belasting wordt geïnd, zonder dat burgers inleveren ten opzichte van het huidige stelsel.

Technisch gezien kan het, “maar het vraagt van de politiek wel een heel andere manier van kijken. Een aantal paradigma’s die gelden bij belastingen moeten dan worden losgelaten. En er moet goed worden nagedacht over privacy”. De kern van dit vraagstuk is volgens hem: “Zijn wij als belastingdiensten puur uitvoerend voor de politiek? Of draait het om dienstverlening, waarin we de compliantie verhogen door het zo makkelijk mogelijk te maken voor de belastingbetaler?” Hij besluit: “Technologie maakt veel mogelijk en wat we er mee gaan doen betekent veel voor de belastingdiensten van de toekomst. Ik nodig jullie uit om na te denken over de fundamentele rol van data en privacy, vanuit onze publieke rol als belastingdiensten.”

"Technologisch kan veel, maar wat voor overheid willen wij zijn? Die vraag moeten we ook stellen."

Hans Timmermans,
Directeur Data & Analytics, Belastingdienst