Summary

Digitalisering en dataficering in het belastingdomein


Welke mogelijkheden bieden digitalisering en dataficering in het belastingdomein? Ze kunnen het werk doelgerichter en efficiënter maken. Veel belastingdiensten doen daar al enige tijd ervaring mee op. Het betekent echter wel een grote omslag voor de eigen medewerkers.

“Hoe we nu werken is volgens de regels en beproefd. Dat verander je niet zomaar, maar dat moet wel. Want de wereld verandert. Het is echter best lastig om een beeld te krijgen van hoe de toekomst eruit gaat zien en hoe we daarop kunnen anticiperen,” stelde Minke van den Oever, hoofd Belastingen gemeente Leeuwarden, tijdens het Actualiteitendiner over digitalisering en dataficering in het belastingdomein, op 28 mei 2018 in Rotterdam. Het dinerdebat is onderdeel van een serie Actualiteitendiners met als thema het ‘DNA van de toekomstige overheid’, een initiatief van Centric en de Blommestein Groep.

Blockchain, data en privacy

Hoe de toekomst eruit kan zien kwam in een aantal bijdragen aan bod. Onder meer over de mogelijkheden van blockchain voor het belastingdomein. Twee concrete toepassingen van blockchain werden besproken. Ook de mogelijkheden en toepassingen van data-analyse kwamen aan bod. Veel analyses in het belastingdomein gebeuren nog (deels) handmatig. Met (big) data-analyse kunnen processen vele malen sneller en preciezer verlopen. Welke grenzen legt de privacywetgeving op aan dit soort toepassingen? Als wordt voldaan aan de kernprincipes van de AVG, zoals doelbinding, dan is heel veel mogelijk, zo bleek. Niet privacyregels, maar politieke opvattingen lijken een begrenzing van wat er mogelijk is in het belastingdomein, zo was een conclusie. Belastingdiensten zouden het nog gemakkelijker kunnen maken voor burgers, bijvoorbeeld door kwijtscheldingen automatisch toe te kennen. Politici zijn hier echter vaak niet voor, om meerdere redenen, zo werd gesteld.

Mensen meekrijgen

Een belangrijk vraagstuk bij digitalisering en dataficering gaat over personeel. Enerzijds moeten zittende medewerkers mee in de veranderingen en dat gaat niet vanzelf, zo zeiden de aanwezige directeuren van belastingdiensten. Anderzijds hebben belastingdiensten nieuwe medewerkers nodig, zoals data scientists. Hoe deze mensen te vinden en vervolgens te behouden voor de organisatie is een vraagstuk waar deze organisaties mee worstelen. Ze zijn daar niet de enige in, want dit speelt bij alle overheden en ook bij bedrijven. Een lichtpuntje: het is tegenwoordig voor de overheid niet moeilijk om nieuwe mensen te vinden, zeker in de Randstad. Jan Geert Bakker, directeur Belastingen gemeente Amsterdam: “Aan sollicitanten hebben wij geen gebrek, gemiddeld solliciteren er twintig op één vacature. Mensen willen in toenemende mate werken voor de publieke zaak.”